Opvoeden, hadden we er maar een handleiding voor. Tussen de bijzondere momenten door is er vaak een aaneenschakeling aan twijfels en vragen. Daarom beantwoordt Sofie Vissers, hoofdredacteur van J/M Ouders en moeder van twee kinderen, wekelijks een opvoeddilemma van lezers. Deze week de vraag van Peter (46): „Ik baal dat onze zoon de Toneelschool boven een rechtenstudie kiest.”
Sofie schiet te hulp.
Opvoedvraag: ‘Ik baal dat onze zoon de Toneelschool boven een rechtenstudie kiest, wat moet ik doen?’
„Ha die Sofie,
Ik woon samen met mijn vrouw en twee zoons van 18 en 16. Wij hebben een familiebedrijf en mijn beide zoons hebben een bijbaantje in het bedrijf. Mijn oudste zoon gaat dit jaar hoogstwaarschijnlijk slagen voor zijn vwo. Nu is hij onlangs toegelaten bij de Toneelschool. Hij is dolblij, maar dit is niet wat mijn vrouw en ik voor ogen hadden.
Wij willen graag dat onze zoon rechten gaat studeren. Hij is goed in de bèta-vakken, kan analytisch denken en is mensgericht. Het ideale profiel voor een advocaat. Daarnaast zouden we graag willen dat hij mijn bedrijf overneemt, waar een rechtenstudie goed op aansluit.
De eerste vijf jaar van zijn middelbare school heeft hij altijd de ambitie gehad om rechten studeren, net zoals mijn vrouw en ik. Maar afgelopen jaar, nadat hij theaterlessen is gaan volgen, is hij enthousiast geworden voor de Toneelschool. Ik neem zijn dromen serieus, maar ik ben bang dat hij later spijt krijgt. Als hij advocaat is, zien wij een toekomst in ons familiebedrijf voor ons. Nu wil hij ineens iets creatiefs, waarvan ik me afvraag: hoe ga je daar in godsnaam je geld mee verdienen?
We hebben hier steeds vaker discussies over. Hij vindt dat wij hem onder druk zetten, wij vinden dat hij de risico’s onderschat. Ik herken zijn enthousiasme, maar ook zijn naïviteit. Is het zo gek dat ik hem wil beschermen tegen verkeerde keuzes? Tegelijkertijd wil ik hem zijn dromen niet ontnemen. Moet hij niet zelf ontdekken wat bij hem past, ook als dat betekent dat hij fouten maakt?
Liefs,
Een geschrokken ouder“
Het antwoord
Dat is een worsteling die wij bij veel ouders zien, zeker als een kind vlak voor de start van een studie een andere richting kiest. Tegelijkertijd zit je zoon in een fase waarin hij zich losmaakt van jullie als ouders. Juist rond de deze leeftijd ontstaan nieuwe passies en identiteiten.
Kiezen vanuit baankans
Vijf jaar lang wilde hij rechten studeren, maar nadat hij een jaar theaterlessen volgde, veranderde dat. Dat klinkt niet als een impulsieve keuze, maar alsof hij zijn passie heeft gevonden. Veel jongeren kiezen een studie vanuit verwachtingen of baankans, om er later achter te komen dat die richting helemaal niet bij ze past. Ik denk dat het goed is als een jongere zijn hart volgt.
Je angst voor een onzekere toekomst is begrijpelijk, want de creatieve sector kan minder voorspelbaar zijn dan de advocatuur. Maar zekerheid alleen maakt een mens niet gelukkig. Andersom geldt natuurlijk ook dat passie alleen niet altijd genoeg is.
Natuurlijk mag je daarom wel kritisch met je zoon meekijken en vragen hoe hij zijn toekomst ziet, wat hem zo trekt in theater en hoe hij zijn baankansen ziet. Zulke gesprekken helpen hem juist volwassen nadenken. Maar probeer hem niet te overtuigen, want zodra hij voelt dat hij zijn keuze moet verdedigen, eindigt het gesprek waarschijnlijk.
Losmaken van ouders
Ook voelt het ineens onzeker of hij jullie familiebedrijf kan voortzetten. Maar hoe meer een kind voelt dat het een toekomst voor zijn ouders moet vervullen, hoe sterker vaak de behoefte ontstaat om zich daarvan los te maken. De vraag moet daarom vooral zijn: voelt je zoon ruimte om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor zijn keuzes?
Want uiteindelijk moet hij leven met de gevolgen van zijn loopbaan, niet jullie. En misschien blijkt de Toneelschool helemaal niet te bevallen en kiest hij alsnog voor een wetenschappelijke- of rechtenstudie. Maar als hij nu puur kiest om aan jullie verwachtingen te voldoen, kan hij op lange termijn juist ook spijt krijgen.
Loslaten is belangrijk
Het is belangrijk om je zoon je beschermen, maar loslaten hoort daar ook bij. Zo leert hij om met zijn eigen keuzes volwassen te worden. Ook als zijn pad anders loopt dan jullie voor ogen hadden. Als jullie hem blijven steunen, krijgt hij de veiligheid die hij nodig heeft om verantwoordelijkheid te leren nemen.
Lees op J/M Ouders hoe je je tiener helpt bij de studiekeuze, volgens BiOND-directeur Minette van den Bemd: ‘Experimenteren en fouten mogen maken is de sleutel’.
Meer weten over kinderen en opvoeding? Deze artikelen zijn de afgelopen tijd goed gelezen:
- Opvoedkundigen hameren op het belang van emotionele intelligentie bij kinderen, iets dat soms vergeten wordt. Zo breng je kinderen die intelligentie bij.
- Ook als je kind al volwassen is, kan er nog weleens strijd tussen jullie ontstaan. Volgens een psycholoog zijn er drie tactieken die je het best kunt toepassen in zo’n situatie.
- Zijn je kinderen onbedoeld verwend? Deze uitspraken van jou als ouder kunnen daaraan bijgedragen hebben.
- Ouders doen regelmatig aan omkopen of dreigen. Denk maar aan: ‘Als je nu meekomt, krijg je thuis een snoepje’. Volgens een kinderarts kun je echter veel beter iets anders doen.
