Een rondje hardlopen na een rotdag voelt voor veel mensen als een resetknop. En daar blijkt meer achter te zitten dan alleen je hoofd leegmaken. Nieuwe wetenschappelijke inzichten laten zien dat sporten ons brein op meerdere manieren helpt om beter met stress, spanning en negatieve ervaringen om te gaan.
Onderzoekers Haiting Zhu en Yifan Zhang brachten bestaande studies samen in een nieuw model dat laat zien hoe lichaamsbeweging invloed heeft op emoties en mentale verwerking. Wat bleek: sporten helpt niet alleen tijdelijk tegen stress, maar kan je brein op de lange termijn zelfs veerkrachtiger maken.
Metro schreef eerder over waarom jongeren het lastig vinden om gezonde gewoonten vol te houden.
Sporten verandert je brein (tijdelijk)
Volgens de onderzoekers gebeurt er tijdens het sporten direct iets in je hoofd. Het brein richt zich minder op piekergedachten en meer op beweging, ademhaling en wat er om je heen gebeurt.
Daardoor blijft iemand minder hangen in negatieve gevoelens. Uit testen blijkt zelfs dat mensen tijdens beweging sneller hun aandacht richten op positieve prikkels en minder op nare beelden of gedachten.
Beter omgaan met stressvolle situaties
Sport heeft ook effect op zogenoemde ‘executieve functies’ van het brein. Dat zijn mentale vaardigheden zoals focus, impulscontrole en flexibel denken.
Na een workout blijken mensen beter in staat om een stressvolle situatie vanuit een ander perspectief te bekijken. Oftewel: waar iets eerst als ramp voelt, lukt het makkelijker om het later wat te relativeren.
Dat effect ontstaat doordat bepaalde hersengebieden actiever worden tijdens beweging.
Minder vastzitten in nare herinneringen
Een andere conclusie uit het onderzoek: bewegen kan mogelijk helpen om negatieve herinneringen minder sterk te maken.
Vooral intensieve activiteiten waarbij veel coördinatie nodig is, vragen zoveel mentale capaciteit dat het brein minder ruimte overhoudt voor piekeren of het opnieuw afspelen van nare gebeurtenissen.
Volgens de onderzoekers kan dat helpen om ‘rumineren’ te verminderen, het eindeloos blijven malen over problemen. Dat wordt vaak gelinkt aan depressieve klachten.
Uit ander onderzoek blijkt dat sporten ook helpt bij een betere nachtrust.
Sporten geeft je brein een beloning
Daarnaast zorgt beweging ervoor dat het brein stoffen als dopamine aanmaakt. Dat stofje speelt een belangrijke rol bij motivatie, plezier en beloning.
Dat verklaart volgens de onderzoekers waarom mensen zich na het sporten vaak energieker of opgelucht voelen. Het brein schakelt als het ware van een stressstand naar een actiegerichte modus.
Vooral een gewoonte werkt krachtig
Een enkele workout kan al effect hebben, maar juist regelmatig bewegen lijkt het meeste verschil te maken. Wie structureel sport, traint volgens de onderzoekers niet alleen het lichaam, maar ook manieren om met emoties om te gaan. Daardoor worden positieve copingmechanismen op termijn steeds automatischer.
Vooral sporten waarbij aandacht voor lichaam en ademhaling centraal staat, zoals yoga of tai chi, zouden extra voordelen bieden. Die helpen mensen om meer in het moment te blijven, ook tijdens stressvolle situaties.
De onderzoekers benadrukken wel dat de effecten per persoon verschillen. Leeftijd, conditie en mentale gezondheid spelen daarbij een rol.
Een intensieve training kan voor een fanatieke sporter juist energie geven, terwijl dezelfde inspanning voor iemand anders vooral extra stress oplevert.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- CBS: Nederland is rijker dan bijna heel Europa, maar 3 landen blijven ons voor
- Experts tippen: neem een tennisbal mee in je handbagage als je vliegt
- Miljoenen Nederlanders krijgen minder pensioen door oorlog en gedaalde rente
- De Spaarrekening van Ricardo (42): ‘Mijn 50K spaargeld staat verdeeld over meerdere buitenlandse banken’
- Multimiljonair Hennie (76) werkte jaren aan zijn droom, pretpark Rotterdam: ‘Het was niks en het wordt niks’
