True crime is razend populair. Podcasts, series en boeken over moordzaken en misdaad trekken miljoenen kijkers en luisteraars. Maar wat doet dat eigenlijk met je? Word je er agressiever of zelfs ‘creatiever’ in het bedenken van slechte plannen?
Psychologen hebben jarenlang onderzocht wat gewelddadige films en games met ons doen. Vaak is de gedachte dat zulke content agressie aanwakkert. Maar bij true crime – verhalen gebaseerd op echte misdaden – blijkt dat anders te liggen.
True crime en creativiteit
Uit een recente studie, gepubliceerd in The Journal of Creative Behavior, blijkt dat mensen die veel true crime consumeren niet beter worden in het bedenken van schadelijke of gewelddadige ideeën. Sterker nog: ze lijken hun creativiteit juist minder te gebruiken voor negatieve doeleinden.
In het onderzoek stond een specifieke vorm van creativiteit centraal: het vermogen om originele, schadelijke ideeën te bedenken om iemand te schaden of wraak te nemen. Denk aan het verzinnen van slimme maar nare manieren om iemand terug te pakken.
Onder leiding van onderzoeker Corinna M. Perchtold-Stefan werd gekeken of true crime als inspiratiebron kan dienen voor dit soort gedrag.
Twee studies, opvallende uitkomst
Er werden twee onderzoeken uitgevoerd naar de gevolgen van het consumeren van true crime. De deelnemers kregen onder meer scenario’s voorgeschoteld waarin iemand hen onrecht aandeed, waarna ze creatieve ‘wraakacties’ moesten bedenken.
Wat bleek? Mensen die vaak naar true crime kijken of luisteren, kwamen soms met iets meer ideeën, maar die waren niet per se origineler of schadelijker dan bij anderen.
Alleen bij mensen die van zichzelf al agressiever waren, werd een klein effect gezien. Maar ook daarbij bleef het verschil beperkt.
Minder fantasie voor slechte plannen
Een opvallende conclusie: bij fanatieke true crime-consumenten lijkt de link tussen algemene creativiteit en ‘slechte’ creativiteit juist zwakker te worden. Met andere woorden: ook al ben je creatief, dat vertaalt zich minder snel naar het bedenken van schadelijke ideeën.
Volgens de onderzoekers kan dat komen doordat true crime juist bewust maakt van de gevolgen van geweld. Wie vaak echte misdaadverhalen volgt, ziet ook de impact op slachtoffers en nabestaanden.
Horror heeft meer invloed dan true crime
Interessant genoeg werd er wél een sterker verband gevonden bij liefhebbers van fictieve horror. Die groep bleek vaker met extremere en originelere schadelijke ideeën te komen.
Dat verschil is logisch: horrorverhalen zijn niet gebonden aan de realiteit en laten meer ruimte voor fantasie. True crime blijft dichter bij echte gebeurtenissen en herhaalt vaak vergelijkbare patronen.
Bewust van risico’s en gevolgen
Een andere verklaring is dat true crime-kijkers zich juist meer bewust worden van risico’s en gevolgen. Door al die verhalen over opsporing en straf, groeit mogelijk het besef dat misdaden zelden zonder consequenties blijven.
Dat kan ervoor zorgen dat mensen minder geneigd zijn om überhaupt na te denken over creatieve manieren om anderen te schaden.
De conclusie van het onderzoek is duidelijk: er is weinig bewijs dat true crime mensen ‘slechter’ maakt.
In plaats daarvan lijkt het genre eerder te helpen bij het begrijpen van menselijk gedrag en de impact van misdaad. De fascinatie zit dus waarschijnlijk minder in het leren van geweld, maar meer in het willen begrijpen ervan.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
