De kosten voor het opruimen van peuken kan flink oplopen
Unsplash
Nederlandse gemeenten willen dat de tabaksindustrie alle kosten gaat betalen voor het opruimen van peuken. Op dit moment betalen fabrikanten ongeveer de helft van die kosten, en belastingbetalers de andere helft. Het opruimen van peuken kost jaarlijks zo’n 36 miljoen euro.
Uit een rondgang van de NOS blijkt dat gemeenten, het ministerie en waterschappen willen dat tabaksfabrikanten de hele rekening op zich nemen. Sigarettenpeuken zijn heel vervuilend voor het milieu en bovendien moeilijk te verwijderen. Er belanden veel microplastics in de natuur. „Omdat celluloseacetaat (een stof in de sigarettenfilter, red.) maar langzaam afbreekt, blijven deze filters decennialang achter in het milieu”, valt te lezen in een brief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Duurdere accijns
Tabaksfabrikanten moeten sinds 2023 voor een deel meebetalen aan het opruimen van de peuken op straat en in de natuur. De gedachte hierachter is dat die fabrikanten de sigaretten op de markt brengen en daarmee verantwoordelijk zijn voor het opruimen van het daardoor ontstane zwerfafval. Dat kost jaarlijks zo’n 36 miljoen euro, schrijft de NOS.
Fabrikanten betalen daarentegen alleen voor het opruimen van de sigaretten die in Nederland zijn verkocht. Dat zijn er steeds minder, omdat sigaretten hier flink duurder zijn geworden. In 2025 verdiende de overheid bijvoorbeeld 15 procent minder aan accijns, ten opzichte van het jaar ervoor. Meer sigaretten komen tegenwoordig uit het buitenland, waardoor tabaksproducenten minder hoeven te betalen aan opruimkosten. Ook wordt er actief ingezet op minder roken. Zo wordt er gestuurd op rookvrije zones.
Alleen Nederlandse sigaretten
Dat moet anders, vinden gemeenten. „Het slaat natuurlijk nergens op dat er alleen betaald wordt voor peuken die in Nederland gekocht zijn”, zegt Jacolien Eijer tegen de NOS. Zij is directeur van de Koninklijke Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten (NVRD), de belangenbehartiger van gemeenten voor afvalinzameling. „Als je die redenering doortrekt, dan ontvang ik graag de vergoeding van alle in Nederland gekochte sigaretten die in het buitenland op straat liggen.”
Volgens Eijer is het logisch als de fabrikanten alle kosten op zich nemen. „De korting die zij krijgen is opgelopen tot 45 procent. Daardoor betalen belastingbetalers deze kosten, ook de niet-rokers. En dat vinden wij niet juist.”
Grote last
Jaarlijks belanden er volgens de Zwerfafvalmonitor van Rijkswaterstaat zo’n 7 miljard peuken op straat, in de natuur en op tal van andere plekken. Het is daarmee een groot zwerfafvalprobleem. Er liggen namelijk niet alleen veel sigaretten, maar ze zijn ook lastig op te ruimen. „Ze waaien in hoekjes, plakken tussen richels van stoepen en in het water vallen ze uit elkaar ontelbare kleine vezels”, schrijft wethouder Lansink-Bastemeijer van de gemeente Rotterdam.
Met name dat laatste is kwalijk. Filters bevatten namelijk bijna allemaal plastic en lekken giftige stoffen. In een filter zit bijvoorbeeld arseen, dat voorheen in rattengif werd gebruikt. Bovendien kan het ook hinderlijk zijn voor passanten of omwonenden van rokers.
Verbod
Op regionaal en landelijk vlak wordt er gewerkt aan een verbod op sigarettenfilters. Een sigaret zonder filters geeft volgens onderzoek van het RIVM geen extra millieuschade. Inmiddels zijn 28 gemeenten aangesloten bij een campagne tegen filters. Zij zien graag een verbod in internationaal verband, zoals in Europa of de Verenigde Naties.
De Nederlandse overheid onderzoekt de mogelijkheid van een landelijk verbod. Ook wordt er gekeken of op welke manier een rookvrije generatie kan worden gerealiseerd. Wanneer of in welke vorm een dergelijk verbod er gaat komen, is nog de vraag.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
