Het onderzoek laat zien dat onveiligheid in de openbare ruimte voor vrouwen een veelvoorkomend probleem is.
Foto: Unsplash
Een kwart van de Nederlandse vrouwen voelt zich frequent onveilig, zegt het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) in een nieuw onderzoek. Daar tegenover staat dat mannen de ervaring van vrouwen wel herkennen, maar geen verantwoordelijkheidsgevoel voelen. „Ondertussen worden vrouwen gedwongen vooral hun eigen veiligheid te bewaken”, zegt de denktank.
Het HCSS deed onderzoek naar het gevoel van (on)veiligheid van vrouwen in Nederland, in opdracht van de Nederlandse politie. Niet voor niks, zegt de organisatie. „Het debat over vrouwen en veiligheid is de afgelopen jaren zichtbaar op scherp komen te staan. Juist in die spanning ligt de urgentie om vrouwelijke onveiligheidservaringen beter te begrijpen. Parallel daaraan kreeg femicide nadrukkelijker een plek in het publieke debat, als uiting van extreem geweld dat niet los kan worden gezien van genderongelijkheid.”
Meer onveiligheid voor minderheidsgroepen
Uit het onderzoek van het HCSS komt naar voren dat een kwart van de Nederlandse vrouwen zich frequent onveilig voelt. Onder jongvolwassenen loopt dat percentage op tot meer dan een derde van de vrouwen. Vrouwen met een niet-Europese achtergrond voelen zich vaker onveilig op straat dan Nederlandse en Europese vrouwen. Het gaat dan om een onveiligheidsgevoel dat zowel fysiek als online heerst. „Veel jongvolwassen vrouwen krijgen specifiek online frequent te maken met seksistische opmerkingen of ongewenste beelden”, zegt het HCSS.
Als gevolg daarvan passen veel vrouwen hun gedrag aan. „Terwijl zulke aanpassingen in een veilige samenleving geen vanzelfsprekendheid zouden mogen zijn.” Nederland doet het bovendien ook relatief gezien slechter dan veel andere landen wereldwijd. „Dat wringt met het zelfbeeld van een land dat bekendstaat om een hoog welvaarts- en vrijheidsniveau.”
Bewustzijn van mannen
Volgens het onderzoek van het HCSS zijn mannen zich bewust van het onveiligheidsgevoel dat vrouwen ervaren. Uit onderzoeksresultaten blijkt dat driekwart van de mannen inschat dat vrouwen zich regelmatig of vaak onveilig voelen op straat. Ook denken mannen dat vrouwen zich online vaker niet veilig voelen.
Opvallend is dat veel deelnemers van het onderzoek aangeven zich niet verantwoordelijk te voelen voor het gevoel van onveiligheid. „Ondanks dat mannen zich wel degelijk bewust zijn van de vrouwelijke onveiligheidservaring, ligt dit percentage bij hen op 77 procent. Slechts 12 procent van de mannen ervaart enige mate van eigen verantwoordelijkheid.” Volgens de denktank is het ‘duidelijk’ dat het ‘overgrote deel van de samenleving’ zich niet verantwoordelijk voelt voor de veiligheid van vrouwen.
Misogyn gedachtegoed
Mannen hebben wel zorgen, zegt het HCSS. Zo is een derde van de mannelijke respondenten het ermee eens dat de aandacht voor de positie van de vrouw ten koste gaat van de man. Het idee dat het gewin van de een tot een direct verlies van de ander leidt, is volgens de denktank terug te linken aan de manosphere. „Emancipatie van de vrouw gaat daarin per definitie gepaard met statusverlies voor de man.”
Daarnaast zegt bijna een derde van de mannelijke respondenten het begrijpelijk te vinden dat sommige mannen gefrustreerd raken als vrouwen in de samenleving worden bevoordeeld. „Dat vormt de voedingsbodem voor de vijandelijkheid richting vrouwen die kenmerkend is voor misogyne en gewelddadig-extremistische online milieus.” Maar, nuanceert het HCSS: „De percentages betekenen niet dat bijna een derde van de mannen extreme misogyne opvattingen aanhangt, ze laten zien dat de frustratie die extremistische milieus mobiliseren verre van marginaal is.”
Verantwoordelijkheid bij mannen én vrouwen
Volgens het HCSS is het belangrijk om het onveiligheidsgevoel van vrouwen aan te pakken, omdat er meer op het spel staat dan alleen incidenten. „Zoals gevallen van femicide.” Het onveiligheidsgevoel wordt volgens de denktank in ieder geval niet opgelost door het probleem opnieuw neer te leggen bij vrouwen. „Noch moet de aanpak zich vooral richten op repressie. Dat past niet als het probleem al ingebed ligt in het normatieve klimaat van de samenleving.”
Het HCSS pleit voor een aanpak met gedeelde verantwoordelijkheid. „Waarbij ook de mannelijke kant van de samenleving expliciet wordt aangesproken.”
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
