Nederland staat hoog op de Europese ranglijst als het gaat om drugsgebruik. Uit grootschalig rioolwateronderzoek blijkt dat ons land bij de koplopers hoort voor zowel ketamine als mdma.
Het onderzoek, uitgevoerd door het Europese drugsagentschap EUDA, analyseerde afvalwater in 115 steden verspreid over 25 landen. Door een week lang dagelijks metingen te doen, ontstaat een beeld van hoeveel drugs er daadwerkelijk worden gebruikt.
Metro schreef eerder al dat jongeren alcohol steeds vaker inruilen voor drugs.
Ketaminegebruik flink gestegen
Vooral het gebruik van ketamine valt op. In Nederland behoort die drug tot de hoogste niveaus van Europa, samen met landen als België en Duitsland. In steden als Amsterdam, Eindhoven en Utrecht nam de hoeveelheid resten van het middel het afgelopen jaar duidelijk toe. In Eindhoven ging het zelfs om een stijging van meer dan een derde.
Alleen in Rotterdam werd minder ketamine aangetroffen dan een jaar eerder, al staat de stad nog steeds in de Europese top 20. In totaal steeg het ketaminegebruik in het onderzoek met ruim 40 procent.
Het rioolwater laat ook zien wanneer drugs vooral worden gebruikt. Middelen als cocaïne en mdma pieken duidelijk in het weekend, met de hoogste waarden op zondag. Dat wijst op recreatief gebruik, bijvoorbeeld tijdens het uitgaan.
Mdma-gebruik in Nederland
Op het gebied van mdma blijft Nederland zelfs dé koploper van Europa. Amsterdam steekt met kop en schouders boven andere steden uit. Hoewel de hoeveelheid daar voor het eerst sinds de pandemie iets daalde, liggen de cijfers nog altijd hoger dan in steden als Antwerpen en Parijs.
In absolute aantallen blijft cannabis de meest gebruikte drug in Europa. Volgens schattingen gebruikte ruim 8 procent van de volwassenen het afgelopen jaar cannabis. In het rioolwateronderzoek zijn daarbij geen grote veranderingen zichtbaar.
Verschillen per drug en stad
Ook andere middelen laten een wisselend beeld zien. Amfetamine wordt relatief veel aangetroffen in Nederlandse steden, al verschilt dat sterk per locatie. In bijvoorbeeld Eindhoven en Utrecht liggen de concentraties hoger dan in Amsterdam.
Methamfetamine komt volgens het onderzoek van EUDA in Nederland nog weinig voor vergeleken met Oost-Europa, waar het gebruik traditioneel hoger ligt.
Wat zeggen die rioolwatercijfers eigenlijk?
Volgens het Trimbos-instituut zijn dit soort metingen vooral bedoeld om trends zichtbaar te maken. Door jaarlijks op dezelfde manier te meten, ontstaat inzicht in veranderingen in gebruik en in verschillen tussen steden.
Tegelijkertijd hebben de cijfers hun beperkingen. Ze laten wel zien dát er meer of minder drugs in omloop zijn, maar niet waarom. Een stijging kan bijvoorbeeld betekenen dat er meer gebruikers zijn, maar ook dat bestaande gebruikers vaker of grotere hoeveelheden gebruiken. Ook factoren als zuiverheid en gebruikswijze spelen mee.
Daarnaast wordt er geen rekening gehouden met bijvoorbeeld toeristen in Nederland, terwijl die in steden als Amsterdam wel invloed kunnen hebben op de uitkomsten.
Signaalfunctie, geen compleet beeld
Het Trimbos benadrukt dat rioolwateronderzoek vooral een signaalfunctie heeft. Voor een volledig beeld is het belangrijk dat bevindingen gecombineerd worden met andere onderzoeken, zoals informatie over zuiverheid en gebruikswijze in het Drugs Informatie en Monitoring Systeem. De Nationale Drug Monitor verzamelt alle gegevens voor een actueel beeld.
Toch laten deze cijfers een duidelijke trend zien: Nederland blijft een belangrijke speler in het Europese drugslandschap, met name als het gaat om partydrugs.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
